İtalyan ekmeği; Foccacia

Bir peynir,bir de ekmek merakım vardır benim. Hani yeni tatlara kapalı olur ya kimisi ben işte kesinlikle kapalı falan değilim. Yeni lezzetler denemeyi hep sevmişimdir. Tek şartla tabii. İşitme testini geçerse. Yani adını veya içindekileri duyduğumda daha cezbetmediyse hayatta ağzıma sürmem. Misal kereviz,hele de portakallı olanı yada reçelli ballı etler. Yedim mi Hayır. Yemek ister miyim Hayır. Ama peynir dediler mi akan sular durur ben de. Çok severim farklı peynir çeşitlerini denemeyi. Ve de ekmek. XVI. Louis in eşi Marie Antoniette in, Fransa da ekmek kıtlığının doruğa ulaştığı dönemde "Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" sözünü söylediği iddia edilmiştir. Aslında sözün aslında pasta yerine Brioş denir. Yani sadece bizim değil birçok halk için ekmek vazgeçilmez besin maddelerinden bir tanesi. 500 yıldır doğal mayalarını yaşatarak aynı ekmeği üretmeye devam eden fırınlar olduğunu duymuştum. 
Türk halkı olarak zaten ekmekle aramızda duygusal bir bağ olduğu yadsınamaz ama ben uzak durmaya çalışarak mesafeli bir aşk yaşıyorum. Evde en sık yaptığım ekmek çeşitlerinden biridir Foccacia. Aslında bir çeşit Ramazan pidesi. Farkı; üzerine değişik malzemeler koyarak da pişirebilirsiniz. Ben kahvaltıda ve yemeklerde daha çok tükettiğimiz için klasik olarak üzeri zeytinyağlı ve deniz tuzu,kekik,biberiye ile çeşnilendirerek yapıyorum. Kurutulmuş domates yada ızgara sebze veya piyazlık doğradığınız soğanları karamelize ettikten sonra üzerine yayarak pişirebilirsiniz. Aklınıza gelecek her şekilde Foccacia yapılabilir. Ben klasik olanın tarifini vereceğim ki sizler istediğiniz gibi ekstra malzeme kullanabilirsiniz. 

MALZEMELER

3 bardak beyaz un
1 bardak ılık su
4 yemek kaşığı süt
5 yemek kaşığı zeytinyağ
1 tatlı kaşığı maya
1 tatlı kaşığı toz şeker
1/2 çay kaşığı tuz

YAPILIŞI

Kaba unu dökün ve ortasını havuz gibi açarak sıvı malzemeleri ve maya ile toz şekeri koyun. Yavaş yavaş karıştırarak bir araya getirmeye çalışın ve bir süre yoğurun. Ben bu aşamayı mikser ile yapıyorum. Mayanın aktif hale gelmesi için tuzu daha sonra ekleyeceğiz. Hamur toparlanmaya başlayınca tuzu ekleyin ve tekrar yoğurun. Geniş bir kap içinde üzerini bir bezle örterek hamuru 1 saat kadar mayalandırın. Bu sürede iki katına çıkması gerek hacminin. Mayalanan hamurunuzu yağlı kağıt serili yada unlanmış bir tepside elinizi yağlayarak yavaşça yayın. Parmaklarınızla çukurlar oluşturun ve zeytinyağ gezdirin. 30 dakika kadar tepside mayalandırın. Fırına vermeden önce ısıya dayanıklı bir kaba kaynar su koyarak fırının bir köşesine buhar oluşturması için yerleştirin ve hamurunuzun üzerine deniz tuzu,kekik veya biberiye serperek 180 derece fırında üzeri hafif kızarana dek pişirin. Ben bu süreyi biraz kaçırmışım ki benim ki esmerce oldu. Fırından aldığınız Tepsinizin üzerini temiz bir mutfak bezi ile örtün dinlensin. 
Afiyet olsun. 

Üzümlü Tatlı Ekmek

Bu aralar bizim evin favorisi bu üzümlü tatlı ekmek. Fırından pişerken kedinin ciğer beklediği gibi bekleniyor başında. Çay demlenmiş,fincanlar hazırlanmış,dakikalar sayılıyor. Çıkar çıkmaz dilimlenip kapışılıyor. Evde ki konuklarım bile başta kibarca gülümseyerek izleseler de bu sahneleri, ilk ısırıktan sonra ağızda patlayan üzümlerin verdiği serinlik ve ekmeğin çok hafif tatlımsı lezzeti ile birleşince,üzerine de hoş bergamutlu bir yudum çay içilince aynı mutluluğu misafirlerimin yüzünde görmek de keyifli oluyor. 

Yiyenlerden övgüler alınca paylaşmadan edemedim bu tatlımsı ekmeği. Sarı ve pembe ,kırmızı,siyah üzümleri karışık kullanırsanız görüntü rengarenk daha hoş oluyor ama havaların serinlemesi ile bu hafta ben pazara çıkmaya cesaret edemedim ve  evde sadece iri siyah üzüm vardı. Büyük olanları ortadan bölerek kullandım. Başka meyvelerle de yapılabilir ama üzümün ısırılınca ağızda dağılan suyu çok güzel oluyor. Diğer meyveler aynı hissi vermeyebilir. 

Ama mutfakta olmaz diye de birşey yoktur. Farklı tatlara ve yeni deneyimlere açık olmak gerek.   

ÜZÜMLÜ TATLI EKMEK

MALZEMELER

250 gr un

50 gr toz şeker

190 ml ılık süt

15 gr maya

1 avuç kadar tane üzüm

10 gr sıvıyağ

YAPILIŞI

Unu bir kaba alın ve ortasını açın. Şekeri,sütü ve mayayı ekleyip karıştırın ve üstü kapalı ,1 saat mayalanmaya bırakın. ( ben bu aşamayı ekmek makinesinde yaptım ve mayalanınca aldım)

Üzümleri yıkayıp iyice süzdürün. Büyük olan taneleri ortadan ikiye bölün. Hamuru tezgahta yoğurup dikdörtgen şeklinde açın. (yaklaşık 30 a 20 santim gibi) Üzerine fırça ile su sürün ve üzümlerin yarısını hamurun yarısına paylaştırıp hafifçe bastırın. Hamurun boş kalan kısmını üstüne kapatıp tekrar bastırın. Yağlı kağıt serilmiş bir fırın tepsisine nazikçe,hamuru fazla sündürmeden alın. Hamurun üzerine bıçakla derin kesikler atın ve aralarını hafifçe aralayın. Üzerine tekrar su sürün ve kalan üzümleri hamura bastırarak yerleştirin. Üstünü kapatarak 15 dakika daha bekletin. 200 dereceye ısıtılmış fırında yaklaşık 15-20 dakika pişirin ve servis yapın. Şeker miktarı isteğe göre arttırılıp azaltılabilir. Ben hafif tatlı sevdiğim için verdiğim miktar bize yeterli geliyor.   

Afiyet olsun. 

Bu ekmek piştikten sonra uzun uzun kompozisyonu hazırlayıp, defalarca fotoğrafını çekmek bekleyenlere işkence olacağı için pek mümkün olmadı. O nedenle fotoğraflar alelacele çekilmiştir. 

Mutfak Mesaisi

Yoğun geçen haftasonunun ardından bugün 3 e kadar evdeydim. Akşam üstü yılın son etkinliği için görev başındaydım. Evde geçirdiğim saatler  benim için bulunmaz bir nimetti. Aheste yapılan bir kahvaltının ardından (Annem bunu okursa çok kızacak çünkü ona bu süreyi dinlenerek geçireceğimi söylemiştim) evde ki tüm saatler boyunca mutfaktan çıkmadım ve aklımdaki tarifleri uyguladım. O kadar özlemişim ki bunu. Arada yaşanan fırtınanın neden olduğu sorunlar için yapılan uzun ve yoğun bir telefon zinciri bile bana engel olamadı. 
Yaptığım ilk lezzet Foccacia. Bir İtalyan ekmeği. Bu ekmeğin üstünü çeşitli malzemelerle süsleyebilirsiniz. Bir çeşit bizim Ramazan pidesi gibidir. Ben üzerine sürülen bol sızma zeytinyağı ve deniztuzu ile lezzetini çok seviyorum. Üzümlüsü nün de yapıldığını gördüm ama ben tatlısını denemedim. İsterseniz kıyılmış sarımsak,kurutulmuş domates,soğan halkaları,taze adaçayı,zeytin dilimleri,parmesan rendesi,ızgara patlıcan veya kabak dilimleri ile üzerini süsleyebilirsiniz. 

Gelelim tarife: 
2,5-3 su bardağı un
1 su bardağı su
1 yemek kaşığı zeytinyağı
1 çay kaşığı kuru maya
karabiber,biberiye
1 çay kaşığı şeker
1 çay kaşığı tuz

Un ,su,zeytinyağı,tuz,maya ve şekeri iyice yoğurup yumuşak bir hamur elde edin. Bu aşamada kullandığınız bardağın boyutlarına göre kıvamı ayarlayın. 2,5 su bardağı un dan sonra unu yavaş yavaş ekleyin ve ele yapışmayan yumuşak bir hamur kıvamına getirin. Ilık bir yerde 1 saat mayalandırın.  Elinizle şekil verip yağlı kağıt serili bir tepsiye alın. Üzerine zeytinyağ sürüp parmak ucunuzla bastırarak delikler açın. Biraz taze karabiber ,deniz tuzu ve peynir rendesi gezdirip biberiye serpiştirin. Ben evde olan orta sertlikte yağlı bir peynirden az miktarda elimle ufaladım. 230 derece de ısıtılmış fırında tepsiye bir kase su koyun ve yaklaşık 20 dakika üzeri pembeleşene kadar pişirin. Fırından çok uzaklaşmadan kızarmasını aralıklarla kontrol edin. Afiyet olsun. 

Ben bugün sebze yemeklerinin yanında ekmek olarak kullandım. Arasını kesip farklı malzemelerle sandviç olarak da tüketebilirsiniz. 



Tarifin orjinali: Yap+Ye=Mutlu Ol Aydan Üstkanat

ekmek kokusu

Hafta sonu yapmayı planladıklarımın arasında ekmek de vardı. O malum listenin büyük kısmını yapamasamda ekmek yapmak için tüm fırsatları değerlendirdim ve evi miissss gibi ekmek kokuttum. Stok kontrolünde bol miktarda çavdar unu olduğunu görünce neli ekmek yapılacağı da belli olmuş oldu. Evet çavdarlı ekmek.  Biz ailecek çok beğendik özellikle henüz sıcakken ekmeğin büyük kısmı tükendi bile. İyi ki fotoğrafı baştan çekmeyi akıl etmişim. Sonradan ekmeğin biçimi bayağı bozulmuştu çünkü. 
Sevgili annem bize ekmek makinesi hediye ettiğinden beri bizim evde ekmek dışarıdan alınmaz. Sadece balık yerken  beyaz ekmeğe rağbet olur. Ama ben uzun zamandır ekmeğin hamurunu makinede karıştırıp kendim şekil verdikten sonra fırında pişirmeyi tercih ediyorum. Sanki böylesi daha bir el yapımı gibi güya. Kendim şekil verdiğim ekmek daha bir tatlı geliyor bana. Sırada ekşi maya ekmek denemesi var ama sanırım ancak yaza. Şu aralar ona hergün ilgi gösteremeyeceğim çünkü.
Gelelim tarife. Ben makinede karıştırdım ama tembelliğimden. Uygulamak isteyenler elde de yapabilirler. Önce sıvılar sonra da katı malzemeler karıştırıldıktan sonra 1 saat mayalanmasını beklemek gerek.

Hamuru yoğurup şekil verdikten sonra üzerini nemli bir bezle örtüp 45 dakika daha bekletmek gerekiyor.

3 su bardağı beyaz un

2 su bardağı çavdar unu

1,5 tatlı kaşığı maya

1,5 çay kaşığı tuz

2 yemek kaşığı pekmez

1 su bardağı su

1 su bardağı süt

2 tatlı kaşığı tereyağ  

Yukarıda anlattığım gibi önce sıvılar daha sonra katı malzemeler eklenerek yoğurulur ve 1 saat mayalanır. Süre sonunda hamur yoğurulup şekil verilir ve 45 dakika dinlendirilir. Ekmek un serpilmiş tepsiye alınır ve üzerine de bir miktar un serpilir. Bıçakla ekmeğin üzerine derin kesikler atılır ve cam bir kaseye su konularak fırının içine yerleştirilir. Ekmek 210 derecede ısıtılmış fırında yaklaşık 35-40 dakika pişirilir.

Afiyet olsun.

ÇAVDAR EKMEĞİNİN FAYDALARI:

1. Kan dolaşımı bozukluğu ve yüksek tansiyon rahatsızlıklarına etkilidir.
2. Vücuda enerji verir.
3. Suda eriyen lifler içerdiği için kolesterol düşürücü ve kalp hastalıklarını önleyici etkisi oldukça yüksektir.
4. Kolesterolün geri emilimini azaltarak bağırsaklara salınan safraya bağlanırlar ve kalın bağırsak kanseri oluşumunu engeller.
5. Çavdar ekmeğinin,tansiyonu ve triggliseridi düşürdüğü,şekerlerin kullanımını artırdığı ve kalp riskini azalttığı ispat edilmiştir

Kaynak: besasekmek